आवश्यक सूत्र | Avashyak Sutra

55/10 Ratings. 1 Review(s) अपना Review जोड़ें |
Book Image : आवश्यक सूत्र  - Avashyak Sutra
[adinserter block="2"]

लेखक के बारे में अधिक जानकारी :

No Information available about स्वामी श्री ब्रजलाल जी महाराज - Swami Shri Brajalal JI Maharaj

Add Infomation AboutSwami Shri Brajalal JI Maharaj

पुस्तक का मशीन अनुवादित एक अंश

(Click to expand)
प्रस्तावनाआवश्यकसून एक सम्पीक्षात्सक् अध्ययनभारतीय साहित्य मे आगम' शब्द शाम्त्र का पर्यायवाची हे । आवश्यकचूणिकार ने आगम शब्द की परिभाषा करते हुए लिखा है--जिसके द्वारा पदार्थों का अवबोध होता है, वह आगम है । अनुयोगद्वारचूणि मे लिखा है--जो आप्तवचत हे, वह आगम दहै 1 अनुयोगद्वार मलधारीय टीका मे आचाय ने झ्रागम शब्द पर चिस्तन करते हुए यह स्पष्ट किया है कि जो गुरुपरम्परा से आता हे, वह श्रागम है । आचाये वाचस्पति मिश्र ने लिखा हे--जिस शास्त्र के अनुशीलन से अभ्युदय एवं ति श्रेयस्‌ का उपाय अवगत हो, वह आगम है । अभिनव- गुप्ताचाय के अभिमतानुसार जिसके पठन से सर्वागीण बोध प्राप्त हो, वह श्रागम हे । इसी प्रकार आचार्य जिनभद्गगणी क्षमाश्रमण ने विशेषावश्यकभाष्य से शास्त्र की परिभाषा देते हुए लिखा है--जिसके द्वारा यथार्थ सत्य रूप ज्ञेव का, आत्मा का परिवोध हो और अनुशासन किया जा सके, वह शास्त्र है । आगम और शास्त्र के ही श्र में सत्र शब्द का भी प्रयोग होता है। सघदासगणी ने वृहत्कल्पभाष्य मे सूत्र शब्द की व्याख्या करते हुए लिखा हे--जिसके अनुसरण से कर्मो का सरण / अ्रपनयन होता है, वह सूत्र है* । विशेषावश्यकभाष्य में निरुक्त- विधि से अर्थ करते हुए लिखा है--जो अर्थ का सिंचन / क्षरण करता है, वह सूत्र है? । आचाये अभयदेव ने स्थानागवृत्ति मे लिखा है--जिससे গণ सून्नित / गुम्फित किया जाना है, वह्‌ सूत्र हे< । बृहत्कल्पटीका में लिखा हे--यूत्र का अनुसरण करने से अष्ट प्रकार की कमें-रज का अपनयन होता है, अत वह सूत्र कहा जाता हैर । जेन साधना का प्राण आवश्यकजैन आगमसाहित्य में आवश्यकसूत्र का अपना विशिष्ट स्थान है। अनुयोगद्वारचूणि मे आवश्यक की परिभाषा करते हुए लिखा है--जो गरुणशूल्य आत्मा को प्रशस्त भावों से आवासित करता है वहे आवासक/ आवश्यक है* * । अनुयोगद्वार मलधारीय टोका मे लिखा है, जो समस्त गणो का निवासरथान है, वहं आवासक/१ णज्जति अत्था जेण सो आगमो । “ आवश्यकचूणि १1३६२ अत्तस्स वा वयण झआगमो । +अनुयोगद्वारचूणि पृष्ठ १६३ गुरपारम्पर्यणागच्छतीत्यागम । --प्रनुयौगहार मलधारीय टीका, पु २०२४ आसमस्तात्‌ श्रथं गमयत्ति उति श्रागम ।५ सासज्जिति तेण तहि वा नैयमायतो सत्य ।६ श्रनुसरइ त्ति सूत्त। -वृहत्कल्प भाष्य, ३११७, सिचति खरइ जमत्थ तम्ह्‌ा सुत्त निरुत्तवि्हिणा 1 --चि भा १३६८८ सूटयन्ते श्रनेनेति सूत्रम्‌ । --स्थानागवृत्ति, पृष्ठ ४९९ सूत्रमनुसरन्‌ रुज --अश्रष्टप्रकार कर्म अपनयति तत सरणात्‌ सूत्रम्‌ --बृहत्कल्पटीका, पृष्ठ ९५ १० सुण्णमप्पाण त पसत्यभावेहि आवासेतीति आवास । +--अनुयोगद्वारचूणि, पृ १४[१६ ]




User Reviews

No Reviews | Add Yours...

Only Logged in Users Can Post Reviews, Login Now